Antwerps Revalidatiecentrum koppelt een contextbegeleider aan elk gezin
Naast de therapieën die een kind in het Antwerps Revalidatiecentrum (ARC) krijgt, wordt elk gezin ook bijgestaan door een contextbegeleider. Zo staat er iemand naast de ouders: bij het intakegesprek, tijdens tussentijdse gesprekken, bij administratieve vragen maar vooral als aanspreekpunt voor twijfels en zorgen.
Het Antwerps Revalidatiecentrum biedt ambulante zorg aan kinderen met een autismespectrumstoornis, een verstandelijke beperking, complexe ontwikkelingsstoornissen en/of ADHD, en aan kinderen en volwassenen met gehoorverlies. Voor al deze gezinnen geldt hetzelfde uitgangspunt: naast de zorg voor het kind is er ook aandacht voor wat dit met de ouders en het gezin doet.
Contextbegeleiders?
Gezinnen bij ARC leren hun contextbegeleider al kennen tijdens het intakegesprek. Nadien zien de contextbegeleiders en de ouders elkaar minstens één keer per trimester, maar in veel gevallen één of twee keer per maand. De gesprekken gaan meestal door op hetzelfde moment als een therapiesessie van het kind. Zo moeten ouders geen extra verplaatsing maken. Er is in die gesprekken ruimte voor vragen van ouders, hun zorgen, de impact van de zorg(en) op het leven… De contextbegeleider helpt ouders ook bij praktische zaken, bijvoorbeeld het aanvragen van zorgtoeslagen. Daarnaast kan de contextbegeleider mee naar (school)overleg met de ouders. Samen kunnen ze dan bekijken wat ze willen vertellen of vragen, en hoe ze dat het best kunnen aanpakken. Ook helpen de contextbegeleiders bij het coördineren van zorg en diagnostiek, en bij het overzichtelijk samenbrengen van de veelheid aan informatie uit zorg binnen en buiten het centrum. De informatie is vaak heel versnipperd en verwarrend voor ouders. Ten slotte staat de contextbegeleider naast ouders, en vertegenwoordigt hun belangen in gesprekken met hulpverleners, ook binnen hun eigen multidisciplinaire team.
“Ik vind dat zo waardevol dat je in een wachtzaal gewoon kunt passeren en kunt vragen: ‘Hoe is ’t? Wat voor een dag heeft hem? Hoe was het op school vandaag?’ Dat duurt dan soms maar 5 of 10 minuten, maar dat doet er toch wel toe, denk ik.”
Waarom contextbegeleiders?
Kirsten De Haes, contextbegeleider bij ARC, legt uit waarom het waardevol is dat ook in wordt gezet op contextbegeleiding, naast de multidisciplinaire therapeutische zorg. Kinderen met complexe ontwikkelingsnoden hebben vaak verschillende therapeuten; een logopedist, psycholoog, psychomotore therapeut… Uiteraard hebben al deze therapeuten af en toe gesprekken met de ouders. Meestal vertrekken de therapeuten hierbij echter vanuit de zorg voor het kind: wat is zinvol voor het kind met deze problematiek? Ouders krijgen in die gesprekken vaak adviezen om mee aan de slag te gaan, of ze krijgen boodschappen over het functioneren van hun kind. Bij de contextbegeleider is er net ruimte om daar even bij stil te staan, en dingen samen te verwerken. Wat betekent dit alles in het leven van de ouders? Hoe past de zorg voor hun kind in het gezinsleven?
“Er wordt nog altijd weinig stilgestaan bij hoe zwaar het is om een kind te hebben dat extra zorg vraagt, en tegelijk gewoon te blijven werken en het leven verder te zetten zoals iedereen. Mensen gaan ook niet zo makkelijk alléén daarvoor ondersteuning zoeken. Het is gewoon je kind, en je hebt het daarmee te doen… maar eigenlijk komt er veel bij kijken”
Naast psycho-educatie en hulp bij ontwikkelingsstimulatie hebben ouders nood aan ruimte om over verschillende zaken te reflecteren en ze te verwerken. Bovendien kent de contextbegeleider de achtergrond van het gezin: hoe ziet dit gezin eruit, wat maakte het allemaal mee? Dit helpt om de zorg in context te zetten, en bijvoorbeeld bepaalde keuzes van ouders of gedrag van kinderen beter te kaderen en te begrijpen. Daarnaast betekent het voor ouders veel dat de contextbegeleider mee helpt om het overzicht te bewaren tussen de verschillende therapieën en hulpverleners, en bij het samenbrengen van alle informatie. Ouders hebben soms het gevoel hier verloren in te lopen.
Ouders samenbrengen
Het Antwerps Revalidatiecentrum probeert ouders ook regelmatig met elkaar in contact te brengen. Zo organiseren ze bijvoorbeeld samenkomsten voor de ouders van kinderen die samen een groepje vormen. Soms wordt er tijdens deze samenkomsten informatie gedeeld over de groepswerking, maar andere sessies draaien volledig rond het delen van ervaringen en lotgenotencontact. De opkomst daarvoor is wisselend; op zo’n samenkomst geraken is niet voor elke ouder evident. De ouders die aanwezig zijn, zijn echter wel steeds enthousiast. ARC experimenteerde ook al met specifieke vaardigheidstrainingen voor ouders, maar dat werkte tot nu toe het minst goed. Er lijkt niet altijd voldoende ruimte te zijn in het leven van deze ouders. Ten slotte organiseren ze regelmatig informatiemomenten over thema’s zoals zorg in het onderwijs, schoolrijpheid etc.
Zomerkampen en ademruimte voor ouders
In de vakantieperiode organiseert ARC sinds een paar jaar ook zomerkampjes. Dit geeft ouders wat ademruimte tijdens de zomervakantie. Er zijn echter ook kinderen met zo’n zwak profiel dat ook de kampjes van ARC niet lukken. Zij kunnen een halve dag op uitstap naar een kinderboerderij of een snoezelruimte, onder begeleiding van een therapeut. Dat betekent veel voor de kinderen, maar ook voor hun ouders die dan even wat ruimte krijgen tijdens de vakantie. Daar zijn ouders erg dankbaar voor.
Contextwerking bij ARC in een notendop:
- Eén aanspreekpunt voor ouders voor al hun zorgen en vragen
- Regelmatige steunende gesprekken tussen de contextbegeleider en de ouders; hoe gaat het met het gezin?
- Helpt het overzicht te bewaren over de zorg en over alle informatie vanuit de verschillende therapieën
- Hulp bij het aanvragen van zorgtoeslag en andere administratie
- Naast ouders staan bij (school)overleg
- Contacten met school en andere hulpverleners
- Ruimte om samen boodschappen te verwerken, en na te denken over de combinatie van zorg en dagelijks leven