Zorgen voor/in het gezin: Een draaiboek voor hulpverleners met een werkboek voor ouders om te spreken over de (psychische) zorgen die leven in het gezin
Het draaiboek en werkboek kwamen tot stand vanuit een samenwerking tussen Crosslink PANGG0-18 en UPC Duffel. De Crosslink-referent Kinderen van Ouders met Psychische en/of AfhankelijkheidsProblemen (KOPP/KOAP), Annelies Minnekens, voelde de nood vanuit het werkveld om kwetsbaar ouderschap bespreekbaar te maken en hulpverleners hierin te ondersteunen.
Nood aan handvatten om kwetsbaar ouderschap bespreekbaar te maken
Vanuit een zorginhoudelijke visie en herstelondersteunende zorg werden er in het UPC Duffel al enkele jaren sessies “Zorg voor het kind” aangeboden op afdelingen. Er was echter een nood om deze sessies nog verder vorm te geven en te verdiepen. Zo ontstond een samenwerking tussen Crosslink PANGG0-18 en UPC Duffel waarbij een mooie kruisbestuiving mogelijk was tussen enerzijds expertise vanuit kinderen en jongerenhulpverlening en anderzijds vanuit volwassenpsychiatrie.
Annelies kreeg vanuit het UPC Duffel steun van Sara Vermeylen, projectmedewerker familiebeleid en hulpverlener met familie-ervaring in het UPC Duffel, om het draaiboek mee samen te stellen.
Voor het schrijven van dit draaiboek kwam inspiratie uit verschillende hoeken waaronder het Trimbos Instituut, Familieplatform, eerdere versies van het draaiboek zorgen voor het kind,…
Crosslink ondersteunt iedereen die in aanraking komt met kinderen, jongeren en hun context rond mentaal welzijn. Dit doen ze onder andere door noden vanuit het werkveld op te vangen en hier acties aan te koppelen.
UPC Duffel is een psychiatrisch centrum waar zorg wordt geboden aan volwassen patiënten met diverse aandoeningen.
Wat is het doel van dit draaiboek?
We zetten in op preventie van psychische problemen bij kinderen van ouders met psychische en afhankelijkheidsproblemen door één (maximum twee) groepssessie(s) aan te bieden aan de ouders. De groepssessies geven informatie over verschillende thema’s en maken ruimte voor uitwisseling. In deze sessies zullen ouders zich gesteund voelen in hun ouderrol. Ze zullen opmerken dat ze niet de enigen zijn met gelijkaardige twijfels en moeilijkheden. Daarnaast krijgen ze informatie en handvatten waardoor ze zich competenter zullen voelen als ouder. Deze steun heeft als gevolg dat het herstel van ouders bevorderd wordt (Wenselaar, 2015).
Dankzij het draaiboek krijgen hulpverleners kennis en handvatten om ouders die kampen met psychische- of afhankelijkheidsproblemen (informatief) te ondersteunen en het gezin, naast de aangemelde volwassene, mee in het vizier te nemen.
Kortom:
- Gezinnen voelen zich gesteund en gedragen in moeilijke tijden dankzij openheid en handvatten om dingen te bespreken.
- Kinderen worden betrokken bij het proces dat hun ouder(s) aangaan in hun hulpverleningstraject.
- Gezinnen voelen zich gezien en gehoord, in wie ze zijn, in de kwetsbaarheid, de hulpverlening. Het gezin voelt zich betrokken bij het eigen hulpverleningstraject.
- De hulpverlener ervaart zich als betrokken bij het hele gezin en voelt zich competent om daarin ondersteuning te bieden.
Hoe gaat dit concreet in zijn werk?
Via een duidelijk uitgeschreven draaiboek krijgen hulpverleners informatie en tools om ouders met psychische- of afhankelijkheidsproblemen te ondersteunen door middel van een groepsaanbod.
Dit groepsaanbod bestaat idealiter uit twee groepssessies van 2 uur. Tijdens de groepssessies komen telkens dezelfde vier veerkrachttips (naar voorbeeld van Familieplatform) aan bod: Aangepaste informatie geven / Ruimte voor gevoelens / Balans tussen kind zijn en mogen helpen / Vertrouwenspersoon vinden.
Tussen de twee sessies kunnen de besproken thema’s meegenomen worden door het meegeven van een werkboekje. Het is ook mogelijk om enkel de basissessie te geven. Dan kan eveneens het werkboekje meegegeven worden met de warme aanbeveling om hier met een individuele hulpverlener verder mee aan de slag te gaan.
Geïnspireerd?
Crosslink PANGG0-18 zal dit draaiboek en werkboek verder verspreiden naar hulpverleners in de provincie Antwerpen uit zowel kinder- en jongerenwerkingen als volwassenwerkingen.
In het najaar van 2025 werden er workshops aangeboden en ook in 2026 staan er op de planning.
Ben je geïnspireerd door dit aanbod en wens je zelf iets gelijkaardigs aan te bieden? Neem contact op voor meer info via crosslink@pangg0-18.be.
Wenselaar, L. (2015). Integrale hulpverlening aan ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen en hun kinderen. Bohn Stafleu van Loghum.